Trồng rau ở nhà nghe như việc cần vườn, cần thời gian và cần biết làm. Nhưng với rau thơm thì không. Ba chậu nhỏ trên ban công hoặc bệ cửa sổ đủ cho nhu cầu rau thơm của một gia đình.
Và rau thơm là nhóm đáng trồng nhất: mua thì phải mua cả nắm trong khi mỗi bữa chỉ dùng vài cọng, nên phần lớn bị bỏ. Trồng thì hái đúng lượng cần.
Vì sao bắt đầu bằng rau thơm
Mỗi bữa chỉ cần vài cọng. Nhưng chợ bán cả nắm.
Nên phần lớn nắm rau thơm mua về bị bỏ. Lãng phí quen thuộc.
Trồng thì hái đúng lượng cần. Không bỏ gì.
Rau thơm cần rất ít chỗ. Một chậu nhỏ là đủ.
Và chúng dễ trồng hơn rau ăn lá nhiều. Ít sâu bệnh hơn.
Hái xong nó lại mọc. Một cây cho nhiều tháng.
Hái ngay trước khi nấu thì mùi mạnh nhất. Khác hẳn rau để tủ ba ngày.
Đây là khác biệt lớn nhất về chất lượng. Ai đã thử đều nhận ra.
Rau thơm cũng chịu được nếu bạn quên tưới một hai hôm. Tha thứ cho người mới.
Và không cần chậu lớn hay đất đặc biệt. Ngưỡng vào thấp.
Thất bại thì mất rất ít. Vài nghìn tiền cây giống.
Nên đây là chỗ bắt đầu hợp lý nhất. Trước khi nghĩ tới trồng rau ăn lá.
Thành công với ba chậu rồi thì mở rộng dễ. Từng bước.
Nhiều người dừng ở ba chậu và thấy đủ. Cũng là một kết cục tốt.
Chọn ba loại nào
Hành lá là lựa chọn số một. Dễ nhất và dùng nhiều nhất.
Trồng lại từ gốc hành mua ở chợ. Không tốn tiền giống.
Cắm gốc còn rễ vào đất hoặc vào nước. Vài ngày là mọc lá.
Cắt lá dùng và để gốc mọc tiếp. Được nhiều lứa.
Húng quế là lựa chọn thứ hai. Mọc nhanh và dùng nhiều.
Giâm cành: cắm cành vào nước cho ra rễ rồi trồng. Một hai tuần.
Hoặc mua cây giống ở hàng cây cảnh. Nhanh hơn.
Loại thứ ba tuỳ nhà bạn hay ăn gì. Ngò gai, tía tô, kinh giới, bạc hà.
Bạc hà rất khoẻ nhưng lan mạnh. Trồng chậu riêng, đừng trồng chung.
Ngò rí khó hơn: nó ưa mát và nhanh ra hoa. Không phải lựa chọn đầu tiên tốt.
Tía tô dễ và cho nhiều lá. Lựa chọn tốt.
Sả cũng rất dễ và bền. Trồng từ gốc sả mua ở chợ.
Gừng trồng được trong chậu sâu. Chậm nhưng dễ.
Chọn theo món nhà mình hay nấu. Không theo danh sách của ai.
Bắt đầu từ đâu
Cách một: giâm cành từ rau mua ở chợ. Rẻ nhất.
Chọn cành khoẻ, bỏ lá phần dưới. Cắm vào ly nước.
Đặt chỗ sáng nhưng không nắng gắt. Đổi nước hai ngày một lần.
Ra rễ sau một tới hai tuần. Rễ dài chừng đốt ngón tay thì trồng.
Húng quế, bạc hà, tía tô đều giâm được. Tỉ lệ sống cao.
Cách hai: trồng lại từ gốc. Hành lá, sả, cần tây.
Giữ lại phần gốc còn rễ khi nấu. Cắm xuống đất.
Cách này gần như không tốn gì. Và rất hay với trẻ con.
Cách ba: mua cây giống. Nhanh nhất và chắc chắn nhất.
Hàng cây cảnh và chợ cây đều có. Giá không cao.
Cách bốn: gieo hạt. Chậm nhất và khó nhất cho người mới.
Đừng bắt đầu bằng gieo hạt. Dễ nản.
Ba cách đầu cho kết quả trong vài tuần. Đủ để thấy có tác dụng.
Thấy kết quả sớm thì người ta làm tiếp. Đó là điều quan trọng nhất với người mới.
Chăm sóc cơ bản
Nắng là yếu tố quan trọng nhất. Phần lớn rau thơm cần vài giờ nắng mỗi ngày.
Ban công hướng có nắng buổi sáng là lý tưởng. Nắng gắt buổi trưa thì hơi nhiều.
Nếu chỉ có bóng râm sáng thì chọn loại chịu được. Bạc hà và tía tô chịu tốt hơn.
Thiếu nắng thì cây vống cao và lá nhạt. Dấu hiệu rõ.
Tưới khi mặt đất khô. Ấn ngón tay xuống một đốt để kiểm.
Đất còn ẩm thì đừng tưới. Úng là nguyên nhân chết cây số một.
Tưới quá nhiều giết cây nhanh hơn tưới quá ít. Điều người mới hay làm sai.
Tưới vào sáng sớm hoặc chiều muộn. Không tưới giữa trưa nắng.
Tưới vào gốc, không tưới lên lá. Lá ướt cả đêm dễ nấm bệnh.
Hái thường xuyên thì cây mọc nhiều hơn. Ngược với trực giác.
Hái từ trên xuống, bấm ngọn. Cây đâm nhánh và bụi hơn.
Ngắt bỏ nụ hoa khi thấy. Cây ra hoa thì lá kém đi.
Bón thêm chút phân hữu cơ mỗi tháng. Hoặc thay đất sau vài tháng.
Chăm sóc chỉ có bấy nhiêu. Vài phút mỗi ngày.
Vài lỗi người mới hay mắc
Tưới quá nhiều. Lỗi số một, đã nói.
Chậu không có lỗ thoát nước. Lỗi số hai và cũng gây úng.
Mọi chậu phải có lỗ thoát. Không có ngoại lệ.
Đặt chỗ quá tối. Cây vống và yếu dần.
Trồng quá nhiều cây trong một chậu. Chúng tranh nhau và đều còi.
Không hái vì sợ cây yếu. Ngược lại, hái làm cây khoẻ hơn.
Để cây ra hoa rồi tàn. Ngắt nụ sớm.
Dùng đất vườn nặng cho chậu. Nó nén chặt và bí rễ.
Bắt đầu với quá nhiều loại cùng lúc. Ba loại là đủ.
Bỏ cuộc khi một cây chết. Cây chết là bình thường, kể cả với người có kinh nghiệm.
Trồng loại khó trước. Bắt đầu bằng loại dễ.
Kỳ vọng đủ rau cho cả nhà từ ba chậu. Ba chậu đủ rau thơm chứ không đủ rau ăn.
Kỳ vọng đúng thì không thất vọng. Rau thơm là mục tiêu hợp lý.
Và nó đã là một khác biệt thật cho bữa ăn. Không nhỏ như nghe.
