Rửa rau ba lần nước rồi đặt lên cái thớt vừa thái đồ sống khác thì công rửa coi như bỏ. Khâu vệ sinh dụng cụ quan trọng ngang với khâu rửa rau, nhưng ít được nói tới hơn nhiều.
Không cần quy trình phức tạp. Vài thói quen đơn giản, làm đều, là đủ cho bếp nhà. Bài này liệt kê chúng.
Nhiễm chéo là gì và tránh ra sao
Nhiễm chéo là khi thứ bẩn dính sang thứ sạch qua dụng cụ hoặc tay. Định nghĩa đơn giản.
Nguy hiểm nhất là từ đồ sống sang đồ ăn ngay. Rau sống là đồ ăn ngay.
Nên thớt riêng cho rau ăn sống là thói quen đáng có. Dù bếp chay ít đồ sống hơn.
Bếp chay vẫn có đồ cần tách: rau dính đất và rau ăn sống. Hai thứ khác nhau.
Sơ chế theo thứ tự từ sạch tới bẩn. Cách đơn giản nhất nếu chỉ có một thớt.
Rau ăn sống trước, rau dính đất sau. Rồi rửa thớt.
Rửa tay giữa các công đoạn. Nhất là sau khi cầm rau dính đất.
Không dùng khăn lau tay để lau dụng cụ. Và ngược lại.
Khăn bẩn là đường lây phổ biến nhất trong bếp nhà. Ít ai nghĩ tới.
Không để rau đã rửa lên mặt bàn chưa lau. Bàn bẩn hơn bạn nghĩ.
Không để túi đi chợ lên mặt bàn sơ chế. Đáy túi rất bẩn.
Để túi xuống sàn hoặc lên ghế. Rồi lấy đồ ra.
Những điều này nghe vặt vãnh. Nhưng chúng là đường lây thật.
Làm đúng vài lần thì thành phản xạ. Không tốn thời gian nữa.
Thớt và dao
Rửa thớt ngay sau khi dùng. Đừng để khô rồi mới rửa.
Nước nóng và xà phòng. Chà cả hai mặt.
Dựng đứng cho khô hoàn toàn. Thớt ẩm là nơi vi sinh phát triển.
Thớt gỗ không nên ngâm nước. Nó cong và nứt.
Lau khô thớt gỗ bằng khăn rồi dựng. Khô nhanh hơn.
Thớt nhựa có thể rửa nước rất nóng. Chịu nhiệt tốt hơn.
Thớt xước sâu và nhiều thì thay. Khe xước không rửa tới được.
Chà thớt gỗ bằng muối và chanh định kỳ. Khử mùi và làm sạch bề mặt.
Dao rửa ngay và lau khô. Tránh gỉ và tránh bẩn khô bám.
Rửa dao riêng bằng tay. Không quăng vào chậu chung.
Cẩn thận khi rửa dao sắc. Cầm sống dao, rửa từ sống ra lưỡi.
Không để dao chìm trong chậu nước đục. Với tay vào là đứt.
Cất dao khô ráo. Ẩm thì gỉ.
Hai việc đó mất chưa tới một phút. Và tránh được rất nhiều.
Chậu, rổ và bồn rửa
Rửa chậu và rổ sau mỗi lần dùng. Không chỉ tráng qua.
Chú ý các khe và góc. Đất kẹt lại ở đó.
Rổ nhựa có nhiều lỗ nên dễ kẹt bẩn. Chà bằng bàn chải.
Phơi khô hoàn toàn trước khi cất. Úp xuống cho thoát nước.
Không xếp chồng rổ còn ướt. Chúng không khô được.
Bồn rửa bẩn hơn người ta nghĩ. Nhất là quanh lỗ thoát.
Rửa bồn sau khi sơ chế nhiều rau. Đất và vụn đọng lại.
Cọ quanh lỗ thoát và lưới chắn. Nơi bẩn nhất.
Không để rau đã rửa trực tiếp trong bồn. Dùng rổ hoặc chậu.
Đổ nước ngâm rau qua lưới lọc. Tránh tắc.
Không đổ dầu mỡ xuống bồn. Tắc đường ống.
Lau khô mặt bàn sau khi sơ chế. Nước đọng là nơi vi sinh phát triển.
Dọn dần trong lúc chờ. Cuối bữa nhẹ hơn nhiều.
Bếp sạch làm việc nấu dễ chịu hơn. Và an toàn hơn.
Khăn và giẻ
Khăn bếp là thứ bẩn nhất mà ít ai để ý. Ẩm và ấm suốt ngày.
Dùng khăn riêng cho từng việc. Lau tay, lau bàn, lau bát.
Đừng dùng chung một cái cho mọi việc. Đó là cách lây nhanh nhất.
Giặt khăn hàng ngày. Nước nóng nếu được.
Phơi khô hoàn toàn. Khăn ẩm treo cả ngày là môi trường lý tưởng cho vi sinh.
Khăn có mùi là đã quá hạn dùng. Giặt hoặc thay.
Giẻ rửa bát thay định kỳ. Hàng tuần hoặc khi có mùi.
Vắt khô giẻ sau khi dùng. Không để nó ngâm trong bồn.
Dùng khăn giấy cho việc lau chỗ bẩn nhiều. Rồi bỏ.
Khăn lau bàn và khăn thấm rau phải khác nhau. Điều này quan trọng.
Chuẩn bị đủ khăn để không phải dùng lại cái bẩn. Vài cái là đủ.
Khăn sạch treo ở chỗ dễ lấy. Không thì người ta dùng bừa.
Đây là chỗ dễ cải thiện nhất trong bếp. Và gần như không tốn gì.
Vài cái khăn và thói quen giặt hàng ngày. Thế thôi.
Mấy thói quen đáng có
Rửa tay trước khi bắt đầu. Và sau khi làm việc khác giữa chừng.
Buộc tóc gọn. Nhất là khi làm lâu.
Dọn mặt bàn trước khi bày đồ ra. Không sơ chế trên bàn còn đồ cũ.
Chuẩn bị một chậu riêng cho vỏ và phần bỏ. Bàn gọn hơn.
Dọn dần chứ đừng để cuối. Nguyên tắc chung.
Rửa dụng cụ trong lúc chờ nồi sôi. Tận dụng thời gian.
Lau bàn và bồn sau khi xong. Mất hai phút.
Đổ rác hữu cơ hàng ngày. Nhất là mùa nóng.
Đậy kín thùng rác. Ruồi và kiến.
Kiểm tủ lạnh mỗi tuần. Bỏ thứ đã hỏng.
Lau tủ lạnh mỗi tháng. Nhất là ngăn rau.
Không để dụng cụ ướt chồng lên nhau. Chúng không khô.
Những việc này cộng lại mất mươi phút mỗi ngày. Và chúng đổi hẳn chất lượng bếp.
Làm đều thì không thấy nặng. Để dồn thì mới thấy ngại.