Gọt vỏ là thói quen mặc định với nhiều người: củ gì cũng gọt. Nhưng nhiều loại vỏ ăn được, và phần ngay dưới vỏ thường là phần đậm vị nhất.
Không gọt thì bớt việc, bớt phần bỏ đi, và món có khi ngon hơn. Bài này tách rõ nhóm để vỏ được và nhóm nên gọt.
Vỏ để được
Cà rốt: vỏ mỏng và ăn được. Chà sạch là đủ.
Bí ngòi: vỏ mềm và ngon. Gọt là phí.
Dưa leo: vỏ ăn được và giòn. Trừ khi vỏ đắng.
Cà tím: vỏ ăn được. Nó cho màu và giữ hình khi nấu.
Khoai tây non: vỏ mỏng và ngon. Nhất là khi nướng.
Khoai lang: vỏ ăn được và nhiều chất xơ. Chà sạch kỹ.
Củ cải đỏ: vỏ ăn được. Chà sạch.
Cà chua: vỏ ăn được. Trừ khi món cần mịn.
Táo và lê: vỏ ăn được. Rửa kỹ.
Gừng: vỏ ăn được nếu gừng non. Cạo nhẹ bằng thìa là đủ.
Cạo bằng thìa lấy ít hơn gọt bằng dao. Mẹo nhỏ và hiệu quả.
Bí đỏ một số giống: vỏ mềm khi nấu chín. Thử một miếng trước.
Nấm: không gọt gì cả. Chỉ lau sạch.
Nhóm này chỉ cần chà sạch bằng bàn chải mềm. Nhanh hơn gọt nhiều.
Vỏ nên gọt
Củ cải trắng: vỏ hơi hăng. Gọt thì ngon hơn.
Su hào: vỏ dày và xơ. Gọt.
Khoai môn và khoai sọ: vỏ cứng và có thể gây ngứa tay. Gọt và đeo găng nếu bạn bị ngứa.
Bí đao: vỏ dày. Gọt.
Bầu: vỏ cứng khi già. Gọt.
Sắn củ: bắt buộc gọt và bỏ hai đầu. Và luộc kỹ đổ nước.
Măng: bóc bẹ ngoài và luộc kỹ. Đã nói ở nơi khác.
Khoai tây già có vùng xanh: gọt sâu hoặc bỏ. Không để vỏ.
Hành tây và hành củ: bóc vỏ khô. Giữ lại nấu nước dùng.
Củ dền: vỏ ăn được nhưng nhiều người gọt. Tuỳ.
Quả có vỏ sáp hoặc vỏ rất dày: gọt. Bí ngô già chẳng hạn.
Khi không chắc thì nếm thử một miếng vỏ. Đắng hoặc xơ thì gọt.
Vỏ già và dày thì gọt, vỏ non và mỏng thì để. Nguyên tắc chung.
Cùng loại củ nhưng non và già thì khác nhau. Quyết định theo củ cụ thể.
Rửa kỹ khi để vỏ
Để vỏ thì phải rửa kỹ hơn. Điều kiện bắt buộc.
Chà bằng bàn chải mềm dưới vòi nước. Cách hiệu quả nhất.
Chú ý các hốc và chỗ lõm. Đất kẹt ở đó.
Cắt bỏ phần cuống và phần hỏng. Dù để vỏ.
Khoai tây có mắt thì khoét bỏ. Nhất là mắt sâu.
Rửa trước khi cắt. Dao cắt qua vỏ bẩn mang bẩn vào trong.
Nguyên tắc này quan trọng với mọi loại củ. Kể cả khi bạn sẽ gọt.
Nếu không chắc về nguồn thì gọt cho yên tâm. Lựa chọn hợp lý.
Rau củ tự trồng thì để vỏ yên tâm hơn. Bạn biết rõ.
Người mang thai, trẻ nhỏ và người miễn dịch yếu thì cân nhắc gọt. Hoặc nấu chín kỹ.
Nấu chín giảm rủi ro rất nhiều. Vỏ nấu chín an toàn hơn vỏ ăn sống.
Không có cách rửa nào loại bỏ mọi thứ. Nói thẳng như ở bài về rửa rau.
Quyết định để vỏ hay gọt là quyết định có ý thức. Không phải thói quen.
Và mỗi nhà có thể quyết khác nhau. Không có câu trả lời chung.
Dùng vỏ đã gọt
Vỏ cà rốt, vỏ củ cải, vỏ hành: nấu nước dùng. Cách phổ biến nhất.
Vỏ hành khô cho nước dùng màu đẹp. Và vị ngọt.
Vỏ khoai tây: chiên hoặc nướng giòn. Rắc muối, thành món ăn vặt.
Chỉ dùng vỏ khoai tây sạch và không có vùng xanh. Điều kiện.
Vỏ bí đỏ: nấu canh hoặc nấu nước dùng. Nếu vỏ không quá cứng.
Vỏ dưa hấu phần trắng: ngâm chua hoặc xào. Món quen ở nhiều vùng.
Vỏ cam chanh: bào lấy phần vỏ màu làm gia vị. Phần trắng thì đắng.
Vỏ dứa: nấu nước uống. Rửa thật kỹ trước.
Vỏ gừng: cho vào nước dùng. Hoặc đun nước uống.
Vỏ không dùng được thì cho vào thùng ủ phân. Đã có bài riêng.
Hoặc phân loại vào rác hữu cơ. Nếu nơi bạn ở có thu gom riêng.
Không cho vỏ đã mốc vào nước dùng hay thùng ủ chung. Bỏ riêng.
Giữ một hộp trong ngăn đông cho vỏ sạch. Gom dần rồi nấu một lần.
Cách đó biến gần hết phần gọt thành nước dùng. Rất ít còn lại.
Tính lại thói quen gọt
Thử một tuần không gọt vỏ những loại để được. Cà rốt, bí ngòi, khoai tây non.
Xem có ai trong nhà nhận ra không. Thường là không.
Nếu không ai để ý thì giữ luôn thói quen mới. Bớt việc.
Nếu có người không thích thì gọt phần của họ. Linh hoạt.
Tính thời gian gọt trong một tuần. Con số cộng lại không nhỏ.
Và cân phần vỏ bỏ đi. Cũng vậy.
Món nướng để vỏ thường ngon hơn. Vỏ giòn và giữ hình.
Món hầm để vỏ thì rau không nát. Ưu điểm thật.
Món cần mịn thì vẫn nên gọt. Súp xay, món cho trẻ nhỏ.
Quyết theo món chứ đừng theo thói quen. Nguyên tắc chung.
Có món cần gọt và có món không. Đơn giản vậy thôi.
Và với món không cần thì gọt là mất công vô ích. Cùng với mất một phần ngon.
Một thói quen nhỏ mà áp cho cả đời nấu ăn. Nên đáng xem lại một lần.
Xem lại mất một tuần. Và kết quả dùng mãi.
